همه-جا

حکم اعتقاد به این که الله در همه جا هست؟

  1. عقیده‌ی صحیح، عقیده ی اهل سنت و جماعت است که با ادله‌ی قرآن و سنت و اجماع سلف معتقدند که الله در آسمان، بالای عرش و بالاتر از تمام مخلوقات است و علم او تعالی در همه جا هست. الله تعالی می‌فرماید:‌

    «إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ »

    (پروردگار شما، آن الله است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، سپس روی عرش قرار گرفت …). «اعراف/۵۴»

    علاوه براین آیه، الله در شش آیه‌ی دیگر نیز در قرآن این موضوع را تکرار کرده است. «استوا» از دیدگاه اهل سنت یعنی: علو (بالا بودن) و ارتفاع(در بالا قرار گرفتن)روی عرش به همان صورت است که شایسته‌ی جلال او تعالی است، بجز الله، کسی از کیفیت آن خبر ندارد.

    امام مالک رحمه الله در پاسخ سؤالی در این مورد می‌گوید: استوا معلوم است، کیفیت آن مجهول و نامشخص است، ایمان به آن واجب می باشد و سؤال از آن بدعت است. مجموع الفتاوی ابن تیمیه(۳/۲۵ ۵۸ ۶۷).

    منظور این است که سوال از کیفیت «استوا» بدعت است. و به همین معنا قولی از استادِ امام مالک ربیعه بن أبی‌عبدالرحمن نقل شده است و از ام‌سلمه نیز روایت شده است. عقیده‌ی تمام اهل‌سنت اعم از صحابه رضی الله عنهم و پیشوایان و ائمه‌ی پس از آنها همین است. و الله تعالی در آیات دیگر خبرداده است که در آسمان و بالاست.

    و می‌فرماید:‌ « فَالْحُکْمُ لِلَّهِ الْعَلِیِّ الْکَبِیرِ» (…پس حکم داوری ازآن الله است که العلیّ [بسیار بالا] وکبیر است). «غافر/۱۲»

    و می‌فرماید: « إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ »

    (سخنان پاکیزه به سوی او بالا می‌رود و عمل صالح، آن را بالا می‌برد). «فاطر/۱۰»

    و می‌فرماید « وَلا یَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ » «بقره/۲۵۵»

    (و حفظ و نگهداشت آن‌هااو راخسته نمی کندو( بر او دشوار نیست)، و او علیّ و عظیم است).

    و می‌فرماید:« أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ أَنْ یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (۱۷)وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (۱۸)»

    (آیا از کسی که در آسمان است ایمن شده‌اید که شما را به زمین فرود برد، پس به ناگاه زمین بلرزد؟ یا از آن کسی که در آسمان‌ است ایمن شده‌اید که بر سر شما تند بادی سنگ‌بار فرو فرستد؟ و زود است که بدانید بیم دادن من چگونه است). «ملک/۱۷-۱۸»

    این با بیان آیات استوا،‌ سازگار است؛ به این ترتیب روشن شد‌که عقیده‌ی مبتدعانی که می‌گویند: الله در همه جا‌هست! از زشت‌ترین باطل‌هاست. و این عقیده‌ی ‌حلولیان(کسانی که معقدند‌ الله در اشیا‌ حلول می‌کند) مبتدع وگمراه است و این کفر، گمراهی و تکذیب الله و پیامبر صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّم است. که در احادیث صحیح می‌فرماید: (الله در آسمان‌ها است و از جمله می‌فرماید: « أَلَا تَأْمَنُونِی وَأَنَا أَمِینُ مَنْ فِی السَّمَاءِ ؟!»: (آیا مرا امانتدار نمی‌دانید؟! حال آن که من ‌امین آن‌‌ ذات هستم که در آسمان‌هاست‌). بخاری(۴۳۵۱) و مسلم (۱۰۶۴)- و نیز احادیث ‌إسرا و معراج…. بیانگر همین حقیقت است.

    ابن باز-مجله الدعوه ش (۱۲۸۸)

 

About ابوعبدالرحمن الأثري

مدیر ارسال مقالات و صوتیات سایت منهج

مقاله‌ای دیگر:

نصیحت

نصیحتی برای طلاب علم [شیخ آلبانی رحمه الله تعالی]

امام البانی رحمه الله در سلسله احادیث صحیحه حدیث شماره ۱۱۷۳ در تعلیق بر حدیثی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>