روش گذشتگان نیک در اسماء و صفات الله

asma-sefatروش گذشتگان نیک در اسماء و صفات الله

اسماء و صفات الله تعالى قدیم هستند و توقیفی می باشند یعنی جایز نیست که الله را با نام و صفاتی که در قرآن و سنت و اجماع علماء امت نیامده نامگذاری و موصوف نماییم. هرجا که گذشتگان نیک از تاویل دست برداشته ما نیز می ایستیم و دست بر می داریم و از کتاب الله و سنت رسول الله -ﷺ- و اجماع سلف صالح امت نباید تجاوز کنیم، لذا هرآنچه که نقل آن از الله و یا رسول -ﷺ- و یا تمامی علمای امت بطور صحیح نقل شده است واجب است قبول نماییم و به آن چنگ بزنیم و همانطورکه آمده به آن اقرار نموده هرچند که در عقل ما نگنجد.

 

تاویل آنچه که متعلق به الله عزوجل و تفسیر آن مانند آیه استواء و حدیث نزول و غیره حرام است مگر اینکه از رسول الله -ﷺ- و یا برخی صحابه صورت گرفته باشد. این مذهب گذشتگان نیک و بهترین مذهب و والاترین آنهاست چون مذهب گذشتگان امت و بهترین ائمه رضوان الله علیهم اجمعین می باشد. ما در تنزیه و پاکی الله متعال (از صفات)نه سخن معطله و نه در اثبات صفات به الحاد مماثله سخن می گوییم بلکه ما صفات را ثابت می دانیم و تحریف نمی کنیم و الله تعالى را وصف می نماییم ولیکن کیفیت را بیان نمی کنیم.

ایمان به این واجب است بدون اینکه رد و یا تعطیل کرده شود و یا اینکه تشبیه و تجسیم نماییم و نه اینکه آنچنان که لغت منتسب داند تاویل می کنیم.
با توفیق و توکل به الله تعالى می گویم: این اعتقاد من در ظاهر و نهان است و خواهم با همین اعتقاد الله تعالى را ملاقات کنم ، کسی که از شباهت با مخلوقاتش پاک است. لذا آنچهاز دینم که نسبت به الله است و امید دارم با همین اعتقاد الله را ملاقات کنم از تاویلات صفات و احادیث و آنچه که مشابهه آن است بپرهیزم، مگر آنچه که در قرآن و سنت آمده و یا علماء امت بر آن اجماع کرده اند تا از سلف صالح پیروی نموده و به آنها اقتداء ورزم.
ومن بحمد الله بر این اعتقاد رشد نموده و بر محبت من بر الله افزوده و به اعتقادم چنگ زده ام. چنانکه شبی در خواب امام احمد رضی الله تعالى عنه را دیدم و از معتقدات خویش باخبرش ساختم، معتقداتم را تایید کرد و گفت که تاویل بدون دلیل از قرآن و سنت و اجماع جایز نیست، حتى به من گفت آنچه که از یاران من در مورد امتناع از تاویل آمده مذهب و روش من همین است.
نتیجتاً :
صحابه و تابعین و تبع تابعین به ایمان آوردن آنچه که در قرآن و سنت در مورد اسماء و صفات آمده اکتفا نموده بدون از اینکه آن را تشبیه، تعطیل و یا تفسیر و تاویلی نمایند که در شرع نیامده است.
اگر تفسیر و یا تاویل واجب می بود حتما رسول الله -ﷺ- بیان می کردو صحابه رضی الله تعالى عنهم ترک نمی کردند، به همین خاطر از آنان اینگونه نقل نشده در حالیکه صحابه عالمترین امت و آگاهترین آنان هستند .
آنان از این تاویلات سکوت نموده اند در حالیکه هدایتگران امت و امامان امت هستند، لذا اگر کمال و رشد دین به چیزی از این قبیل وابسته می بود حتما بیان می کردند و مخفی نمی ساختند.
حال که اینچنین است شایسته است که ما نیز توقف نماییم و بر مسایلی از این دسته سکوت نموده اند ما نیز سکوت نماییم و از آنچه که دست برداشته اند ما نیز باز ایستیم، زیرا اینگونه بودن بهتر و نسبت به اوامر الله تسلیم شدن است.
حال که این را شناختی پس بدان: همانا سخن گفتن در مورد صفات فرعی است از سخن گفتن در مورد ذات الله، همچنانکه الله هیچ شبیه ی در ذاتش نیست ، هیچ شبیه ای هم در صفاتش وجود ندارد.
صفات الله از لحاظ وجودی معلوم هستند اما حقیقت آنها را بغیر از الله سبحان کسی دیگر نمی داند، لذا ما کیفیت صفات الله را نمی دانیم و بیان نمی کنیم.
بدان که مذهب اهل سنت حقی است بین دو باطل و هدایتی است بین دو گمراهی و آن اثبات صفات الله با نفی تشبیه و نفی ادوات( نفی صفات) است .


برگرفته از کتاب مختصر نهایه المبتدئین فی اصول الدین از علامه البلبانی الحنبلی المتوفی ١٠٨٣


موضوع:[ عقیده ] روش گذشتگان نیک در اسماء و صفات || مصدر:سایت منهج || مترجم: سعید صالحی

About Manhaaj.com

با توکل بر الله متعال و به یاری او سایت منهج را با هدف نشر آثار اهل سنت و جماعت راه‌اندازی نموده، معتقد به بازگشت جامعه‌ی اسلامی به دوران مبارک صدر اسلام هستیم و در این راستا برای زدودن بدعت‌ها و ناخالصی‌های واردشده بر دین می‌کوشیم و در چارچوبی که شریعت اسلام سفارش و امر نموده است، خود را به همکاری و همراهی با هم‌کیشان خویش متعهد می‌دانیم و کسانی را که از راه روشن و منهج صحیح به خطا و بیراهه رفته‌اند، معذور نمی‌دانیم؛ بلکه سعی بر تصحیح خطاها داریم، بدین صورت که خطا را بیان نموده، از تبیین منهج صحیح فروگذار نیستیم. همچنین برای نشر اقوال علمای گذشته و معاصر اهل سنت و جماعت برنامه‌ریزی نموده و امکانات دراختیار را در این جهت به‌کار خواهیم گرفت؛ و هرچند در آغاز راه هستیم، اما توفیق از سوی الله متعال است و به رحمتش امیدواریم

مقاله‌ای دیگر:

صراط

حقیقت صراط و عقیده‌ی اهل سنت و جماعت درباره آن چیست؟

حقیقت صراط و عقیده اهل سنت درباره آن چیست؟ امام سفارینی می گوید: صراط در …

۳ comments

  1. در مطلب زیر که از سایت جامع فتاوای اهل سنت کپی کردم (www.islampp.com) در مورد اشعریه توضیحاتی داده شده:
    ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺻﻔﺎﺕ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﺩﮐﺘﺮ ﻋﻤﺮ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﺍﺷﻘﺮ
    ﺑﺴﻢ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍﻟﺮﺣﯿﻢ
    ﺍﻟﺤﻤﺪﻟﻠﻪ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﯽ
    ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻭ ﻋﻠﯽ ﺁﻟﻪ ﻭ ﺍﺻﺤﺎﺑﻪ ﺍﻟﯽ ﯾﻮﻡ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻭ
    ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ :
    ﺍﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺭﺣﻤﻪ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺳﻠﻒ ﺻﺎﻟﺢ
    ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ :
    ‏« ﺍﺻﻞ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺏ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﺎ
    ﺍﻭﺻﺎﻓﯽ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ
    ﺑﺪﺍﻥ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ، ﺧﻮﺍﻩ ﺑﻪ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﯾﺎ ﺑﻪ
    ﻧﻔﯽ . ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﻮﺩﺵ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩﻩ
    ﻭ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﺍﺛﺒﺎﺕ ﻭﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﻔﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﻧﻔﯽ ﺷﻮﺩ ‏»
    ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﮕﺎﻥ ﺭﻭﺷﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﻭﺵ ﺍﻣﺖ ﻭ ﺍﺋﻤﻪ
    ﺳﻠﻒ، ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺻﻔﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ
    ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﻮﺩ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﺑﺪﻭﻥ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻭ
    ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻭ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻭ ﺗﻌﻄﯿﻞ . ‏[ ۱‏]
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻧﺤﺮﺍﻑ ﻭ ﺩﻭﺭﯼ ﺍﺯ ﺭﻭﺷﯽ ﮐﻪ
    ﺧﻮﺩ، ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺳﻤﺎﺀ ﻭ ﺻﻔﺎﺗﺶ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﺗﺮﺳﯿﻢ
    ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ، ﺑﺮﺣﺬﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏«ﻭَﻟِﻠّﻪِ
    ﺍﻷَﺳْﻤَﺎﺀ ﺍﻟْﺤُﺴْﻨَﯽ ﻓَﺎﺩْﻋُﻮﻩُ ﺑِﻬَﺎ ﻭَﺫَﺭُﻭﺍْ ﺍﻟَّﺬِﯾﻦَ
    ﯾُﻠْﺤِﺪُﻭﻥَ ﻓِﯽ ﺃَﺳْﻤَﺂﺋِﻪِ ‏» ﺍﻷﻋﺮﺍﻑ : ١٨٠
    ‏( ﺧﺪﺍ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻧﺎﻣﻬﺎ ﺍﺳﺖ ‏( ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ
    ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭ ﮐﺎﻣﻠﺘﺮﯾﻦ ﺻﻔﺎﺕ ﺩﻻﻟﺖ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ . ﭘﺲ ﺑﻪ
    ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﯾﺰﺩﺍﻥ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺣﺎﺟﺎﺕ
    ﺧﻮﯾﺶ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﯼ ﺳﺒﺤﺎﻥ‏) ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺪﺍﻥ ﻧﺎﻣﻬﺎ ﻓﺮﯾﺎﺩ
    ﺩﺍﺭﯾﺪ ﻭ ﺑﺨﻮﺍﻧﯿﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺮﮎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﮕﻮﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ
    ﻧﺎﻣﻬﺎﯼ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺩﺳﺖ ﻣﯿﯿﺎﺯﻧﺪ .‏)
    ‏« ﺍﺻﻞ ﺍﻟﺤﺎﺩ، ﺩﺭ ﻟﻐﺖ ﻋﺮﺏ، ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺗﺠﺎﻭﺯ ﺍﺯﺣﺪ
    ﺍﻋﺘﺪﺍﻝ ﻭ ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺟﻮﺭ ﻭ ﺍﻧﺤﺮﺍﻑ ﺍﺳﺖ . ﺍﺯ
    ﻫﻤﯿﻦ ﺭﯾﺸﻪ ﻭ ﻣﻌﻨﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺮﺏ ﺑﻪ ﻗﺒﺮ ﻣﯽ
    ﮔﻮﯾﻨﺪ : ﺍﻟﻠﺤﺪﭼﻮﻥ ﺩﺭ ﻗﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ
    ﻗﺒﻠﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ .‏[ ۲‏]
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ ﺭﺍﺳﺘﺎﯼ ﭘﺎﮐﯽ ﻭ ﺗﻨﺰﯾﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ
    ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻧﺎﺑﺠﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻠﺤﺪﯾﻦ ﻭ ﻣﺸﺮﮐﯿﻦ ﮔﻤﺮﺍﻩ
    ﺩﺭ ﺍﺳﻤﺎﺀ ﺍﻭ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭﻧﺴﺒﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ،
    ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏« ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻋَﻤَّﺎ ﯾَﺼِﻔُﻮﻥَ ‏» ﺍﻟﺼﺎﻓﺎﺕ :
    ١۵٩
    ‏( ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ، ﭘﺎﮎ ﻭ ﻣﻨﺰّﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺗﻮﺻﯿﻔﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ
    ‏(ﺍﯾﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺸﺮﮎ ﻭ ﺧﺮﺍﻓﻬﭙﺮﺳﺖ‏) ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ .‏)
    ‏« ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺭَﺑِّﮏَ ﺭَﺏِّ ﺍﻟْﻌِﺰَّﺓِ ﻋَﻤَّﺎ ﯾَﺼِﻔُﻮﻥَ ‏» ﺍﻟﺼﺎﻓﺎﺕ :
    ١٨٠
    ‏(ﭘﺎﮎ ﻭ ﻣﻨﺰّﻩ ﺍﺳﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪﮔﺎﺭ ﺗﻮ ﺍﺯ ﺗﻮﺻﯿﻔﻬﺎﺋﯽ
    ﮐﻪ ‏( ﻣﺸﺮﮐﺎﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﯿﺒﺎﻓﻨﺪ ﻭ ﺳﺮ
    ﻫﻢ‏) ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ، ﺧﺪﺍﻭﻧﺪﮔﺎﺭ ﻋﺰّﺕ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ .‏)
    ﻭ ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺨﻠﺺ ﺍﺯ ﻭﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ
    ﺍﺳﺘﺜﻨﺎﺀ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﺇِﻟَّﺎ ﻋِﺒَﺎﺩَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺍﻟْﻤُﺨْﻠَﺼِﯿﻦَ ‏» ﺍﻟﺼﺎﻓﺎﺕ : ١۶٠
    ‏(ﻣﮕﺮ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺨﻠﺺ ﺧﺪﺍ ‏( ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻭﺯﺥ ﮔﺮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ
    ﻧﻤﯿﺸﻮﻧﺪ‏) .
    ﺩﺭ ﺁﯾﻪ ﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺨﺎﻃﺮﺳﺨﻨﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﻭ
    ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ، ﺑﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍﻧﺶ ﺳﻼﻡ ﻭ
    ﺩﺭﻭﺩ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﻭﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏« ﻭَﺳَﻠَﺎﻡٌ ﻋَﻠَﯽ
    ﺍﻟْﻤُﺮْﺳَﻠِﯿﻦَ‏» ﺍﻟﺼﺎﻓﺎﺕ : ١٨١
    ﺩﺭﻭﺩ ﺑﺮ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮﺍﻥ!
    ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺑﻮ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺻﻔﺎﺕ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ :
    ﺑﻌﻀﯿﻬﺎ ﮐﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﻭ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺭﺍ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ
    ﺻﻔﺎﺕ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻧﻤﯽ ﭘﺴﻨﺪﻧﺪ، ﺑﺮ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺮﺩﻩ
    ﮔﯿﺮﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﺪﻋﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﺷﺎﻋﺮﻩ
    ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﺎ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺍﺳﺖ . ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ :
    ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎ، ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ
    ﻣﺎ ﺩﺭ ﺻﺪﺩ ﻫﺴﺘﯿﻢ ﺗﺎ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ
    ﺍﺷﻌﺮﯼ، ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ
    ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺁﻥ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ
    ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﺍﺳﺖ، ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﻨﯿﻢ :
    ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺭﺍ ﭼﻨﯿﻦ
    ﻣﻄﺮﺡ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ :
    ‏«ﺍﯾﻦ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺗﻤﺎﻡ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺣﺪﯾﺚ ﻭ ﺍﻫﻞ
    ﺳﻨﺖ ﺍﺳﺖ ‏» . ﺳﭙﺲ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍﻫﻞ
    ﺣﺪﯾﺚ ﻭ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﭼﯿﺰﯼ ﺍﺯ
    ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﺩ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ : ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﺑﻪ
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ، ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ، ﮐﺘﺐ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﻭ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍﻥ ﻭ
    ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺰﺩ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ
    ﮐﻪ ﺭﺍﻭﯾﺎﻥ ﺛﻘﻪ ﻭ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ
    ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ، ﺧﺪﺍﯼ
    ﺗﮏ ﻭﺗﻨﻬﺎ ﻭ ﺑﯽ ﻧﯿﺎﺯ ﺍﺳﺖ، ﻏﯿﺮ ﺍﺯ ﻭﯼ ﻣﻌﺒﻮﺩﯼ
    ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺯﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻨﺪﻩ
    ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺍﻭﺳﺖ، ﺑﻬﺸﺖ ﻭ ﺩﻭ ﺯﺥ ﺣﻖ ﺍﻧﺪ،
    ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺁﻣﺪﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺗﺮﺩﯾﺪﯼ ﻭ ﺟﻮﺩ
    ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺮﺩﮔﺎﻥ ﺭﺍ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻭ
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺮ ﻋﺮﺵ ﺧﻮﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ . ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ
    ﺧﻮﺩﺵ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﺍﻟﺮَّﺣْﻤَﻦُ ﻋَﻠَﯽ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵِ ﺍﺳْﺘَﻮَﯼ ‏» ﻃﻪ : ۵
    ‏( ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ‏( ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﻭ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ‏) ﺍﺳﺖ
    ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ‏(ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﻫﺴﺘﯽ‏)
    ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ ‏( ﻭ ﻗﺪﺭﺗﺶ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕ ﺭﺍ
    ﺍﺣﺎﻃﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‏) .‏)
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﻭ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻌﻠﻮﻡ
    ﻧﯿﺴﺖ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﺧَﻠَﻘْﺖُ ﺑِﯿَﺪَﯼَّ ‏» ﺹ : ٧۵
    ‏( ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺁﻓﺮﯾﺪﻫﺎﻡ .‏)
    ﻭ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏«ﺑَﻞْ ﯾَﺪَﺍﻩُ ﻣَﺒْﺴُﻮﻃَﺘَﺎﻥِ ‏» ﺍﻟﻤﺎﺋﺪﺓ : ۶۴
    ‏( ﺑﻠﮑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺖ ﺧﺪﺍ ﮔﺸﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‏) .
    ﻭ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﻭ ﺗﺎﭼﺸﻢ ﺩﺍﺭﺩ، ﺍﻟﺒﺘﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍﯼ
    ﻣﺎ ﺭﻭﺷﻦ ﻧﺴﯿﺖ . ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﺗَﺠْﺮِﯼ ﺑِﺄَﻋْﯿُﻨِﻨَﺎ‏» ﺍﻟﻘﻤﺮ : ١۴
    ‏( ﺁﻥ ﮐﺸﺘﯽ ﺩﺭ ﻣﻨﻈﺮ ﻭ ﭼﺸﻢ ﻣﺎ ﺭﻭﺍﻥ ﺑﻮﺩ‏)
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﻭﺟﻪ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﺳﺖ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﯽ
    ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﻭَﯾَﺒْﻘَﯽ ﻭَﺟْﻪُ ﺭَﺑِّﮏَ ﺫُﻭ ﺍﻟْﺠَﻠَﺎﻝِ ﻭَﺍﻟْﺈِﮐْﺮَﺍﻡِ ‏» ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ :
    ٢٧
    ‏( ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺫﺍﺕ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﺑﺎ ﻋﻈﻤﺖ ﻭ ﺍﺭﺟﻤﻨﺪ ﺗﻮ
    ﻣﯿﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﺲ .‏)
    ﻭ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻣﻌﺘﺰﻟﻪ ﻭ ﺧﻮﺍﺭﺝ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ
    ﺍﺳﻤﺎﺀ ﺟﺪﺍ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ
    ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻋﻠﻢ ﺩﺍﺭﺩ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ
    ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏«ﺃَﻧﺰَﻟَﻪُ ﺑِﻌِﻠْﻤِﻪِ ‏» ﺍﻟﻨﺴﺎﺀ : ١۶۶
    ‏( ﺍﯾﻦ ﺧﺪﺍ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ‏( ﻣﻘﺘﻀﺎﯼ‏) ﺩﺍﻧﺶ
    ‏( ﺧﺎﺹّ‏) ﺧﻮﯾﺶ ﻧﺎﺯﻝ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ .‏)
    ﻭ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏«ﻭَﻣَﺎ ﺗَﺤْﻤِﻞُ ﻣِﻦْ ﺃُﻧﺜَﯽ ﻭَﻟَﺎ ﺗَﻀَﻊُ ﺇِﻟَّﺎ
    ﺑِﻌِﻠْﻤِﻪِ ‏» ﻓﺎﻃﺮ : ١١
    ‏( ﻫﯿﭻ ﺯﻧﯽ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭ ﻧﻤﯿﺸﻮﺩ ﻭ ﻭﺿﻊ ﺣﻤﻞ ﻧﻤﯿﮑﻨﺪ
    ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﺧﺪﺍ ﻣﯿﺪﺍﻧﺪ ‏(ﺟﻨﯿﻦ ﺍﻭ ﭘﺴﺮ ﯾﺎ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﺳﺖ
    ﻭ ﺩﺭ ﺷﮑﻢ ﻣﺎﺩﺭ ﭼﻪ ﺍﺣﻮﺍﻟﯽ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﮐﯽ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ
    ﻣﯿﺂﯾﺪ .‏)
    ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ، ﺳﻤﻊ ﻭ ﺑﺼﺮﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ ﻭ
    ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻧﻔﯽ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﺁﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﺰﻟﻪ ﺁﻧﻬﺎ
    ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻧﻔﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻗﻮﺕ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﻗﺎﺋﻞ ﻭ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ . ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏«ﺃَﻭَﻟَﻢْ ﯾَﺮَﻭْﺍ ﺃَﻥَّ ﺍﻟﻠَّﻪَ ﺍﻟَّﺬِﯼ ﺧَﻠَﻘَﻬُﻢْ ﻫُﻮَ ﺃَﺷَﺪُّ ﻣِﻨْﻬُﻢْ
    ﻗُﻮَّﺓً ‏» ﻓﺼﻠﺖ : ١۵
    ‏(ﻣﮕﺮ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﻤﯿﺪﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪﯼ ﮐﻪ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺭﺍ
    ﺁﻓﺮﯾﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﯿﺮﻭﻣﻨﺪﺗﺮ ﺍﺳﺖ؟‏)
    ﺁﻧﺎﻥ ﻣﯿﮕﻮﯾﻨﺪ : ﻗﺮﺁﻥ ﮐﻼﻡ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻠﻮﻕ
    ﺍﺳﺖ، ﮐﻼﻡ ﺩﺭ ﻭﻗﻒ ﻭ ﺩﺭ ﻟﻔﻆ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻠﻮﻕ ﺍﺳﺖ .
    ﻫﺮﮐﺲ ﮐﻼﻡ ﺭﺍ ﻟﻔﻆ ﯾﺎ ﻭﻗﻒ ﺑﺪﺍﻧﺪ -ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺁﻧﻬﺎ –
    ﻣﺒﺘﺪﻉ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﻪ ﻣﺨﻠﻮﻕ ﻭ ﻧﻪ
    ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻠﻮﻕ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻧﯿﻢ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ .
    ﺁﻧﺎﻥ ‏( ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ‏) ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ : ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ
    ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺎ ﭼﺸﻢ ﻫﺎﯼ ﺳﺮ ﺩﯾﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ، ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ
    ﮐﻪ ﻣﺎﻩ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ، ﺩﯾﺪﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ، ﻣﻮﻣﻨﺎﻥ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﺭﺍ ﻣﯽ ﺑﯿﻨﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﮐﺎﻓﺮﺍﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﻤﯽ ﺑﯿﻨﻨﺪ ﺯﯾﺮﺍ
    ﮐﺎﻓﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﺭﺣﻤﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺤﺮﻭﻣﻨﺪ، ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﯽ
    ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏« ﮐَﻠَّﺎ ﺇِﻧَّﻬُﻢْ ﻋَﻦ ﺭَّﺑِّﻬِﻢْ ﯾَﻮْﻣَﺌِﺬٍ ﻟَّﻤَﺤْﺠُﻮﺑُﻮﻥَ ‏»
    ﺍﻟﻤﻄﻔﻔﯿﻦ : ١۵
    ‏( ﻫﺮﮔﺰﺍﻫﺮﮔﺰ! ﻗﻄﻌﺎً ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ‏( ﺑﻪ ﺳﺒﺐ
    ﮐﺎﺭﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﮐﺮﺩﻫﺎﻧﺪ‏) ﺍﺯ ‏( ﺭﺣﻤﺖ‏) ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺷﺎﻥ
    ﻣﺤﺮﻭﻡ ﻭ ‏( ﺍﺯ ﺑﺎﺭﮔﺎﻩ ﻗﺮﺏ ﻭ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺁﻓﺮﯾﺪﮔﺎﺭﺷﺎﻥ‏)
    ﻣﻄﺮﻭﺩﻧﺪ .‏)
    ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺳﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ
    ﺗﻘﺎﺿﺎﯼ ﺭﺅﯾﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻧﯿﺎ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﺑﺮﮐﻮﻩ ﺗﺠّﻠﯽ ﺷﺪﻩ، ﮐﻮﻩ ﺭﺍ ﺭﯾﺰﻩ ﺭﯾﺰﻩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ
    ﺭﻭﺵ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ
    ﺩﻧﯿﺎ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﺒﯿﻨﺪ، ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺁﺧﺮﺕ
    ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﯾﺪ .
    ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺍﺣﺎﺩﯾﺜﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ ﻧﻘﻞ
    ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﺘﻌﺎﻝ ﺑﻪ
    ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺩﻧﯿﺎ ﻧﺎﺯﻝ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ : ‏(ﻫﻞ ﻣﻦ
    ﻣﺴﺘﻐﻔﺮ‏) ﺁﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ ﺁﻣﺮﺯﺵ ﺑﺎﺷﺪ
    ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻣﺮﺯﯾﻢ . ﺭﺍ ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﻭﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﯽ
    ﮐﻨﻨﺪ . ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﺍﺣﺎﺩﯾﺜﯽ ﺍﺯ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺧﺪﺍ ﺻﻠﯽ
    ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ .
    ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ
    ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻣﯽ ﺁﯾﺪ، ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﻭَﺟَﺎﺀ ﺭَﺑُّﮏَ ﻭَﺍﻟْﻤَﻠَﮏُ ﺻَﻔًّﺎ ﺻَﻔًّﺎ‏» ﺍﻟﻔﺠﺮ : ٢٢
    ‏( ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭﺕ ﺑﯿﺎﯾﺪ ﻭ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﺻﻒ ﺻﻒ
    ﺣﺎﺿﺮ ﺁﯾﻨﺪ .‏)
    ﻭ ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎﺗﺶ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ
    ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ :
    ‏« ﻭَﻧَﺤْﻦُ ﺃَﻗْﺮَﺏُ ﺇِﻟَﯿْﻪِ ﻣِﻦْ ﺣَﺒْﻞِ ﺍﻟْﻮَﺭِﯾﺪِ ‏» ﻕ : ١۶
    ‏( ﻭ ﻣﺎ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺮﮒ ﮔﺮﺩﻥ ﺑﺪﻭ ﻧﺰﺩﯾﮑﺘﺮﯾﻢ .‏)
    ﺍﺑﻮﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﺳﺨﻨﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﭼﻨﺪ ﺟﻤﻠﻪ
    ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ
    ﻧﻤﻮﺩﻩ،ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﯿﺪﻫﺪ . ‏«ﺍﯾﻦ ﺧﻼﺻﻪ ﻭ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺗﻤﺎﻡ
    ﻣﻌﺘﻘﺪﺍﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍ ﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺪﺍﻥ
    ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺪﺍﻥ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ
    ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻘﻞ
    ﻧﻤﻮﺩﯾﻢ، ﺑﺪﺍﻥ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺁﻥ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ
    ﮐﻨﯿﻢ ﻭ ﺑﺪﺍﻥ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺩﺍﺭﯾﻢ ﻭ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﻭ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﻭ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭﮐﯿﻞ
    ﺍﺳﺖ ﻭ ﯾﺎﺭﯼ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺗﻮﮐﻞ
    ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ ﻭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻫﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ .
    ‏[ ۳‏]
    ﺍﺯ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺍﺑﯽ
    ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺳﻤﺎﺀ ﻭ ﺻﻔﺎﺕ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ
    ﻣﻮﺍﻓﻖ ﺑﺎ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺍﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻭ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺍﺳﺖ‏[ ۴‏]
    ﻭﺻﻠﯽ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻭﻋﻠﯽ ﺁﻟﻪ
    ﻭﺻﺤﺒﻪ ﺃﺟﻤﻌﯿﻦ .
    ﻭﺁﺧﺮ ﺩﻋﻮﺍﻧﺎ ﺃﻥ ﺍﻟﺤﻤﺪﻟﻠﻪ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﯿﻤﻦ .
    ﻣﻨﺒﻊ : ﮐﺘﺎﺏ ” ﻋﻘﯿﺪﻩ ﻭ ﺍﯾﻤﺎﻥ” ؛ ﺩﮐﺘﺮ ﻋﻤﺮ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ
    ﺍﺷﻘﺮ .
    ————————————–
    ‏[ ۱‏] ﻣﺠﻤﻮﻉ ﺍﻟﻔﺘﺎﻭﯼ : ۳/۳ ﻭﻋﺪﻩ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ
    ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺳﻠﻒ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻥ ﻭ ﻣﻘﺮﺭﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ :
    ﻃﺤﺎﻭﯼ ﮐﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﺍﻟﻌﺰ
    ﺣﻨﻔﯽ ،ﺷﺮﺣﯽ ﺭﺍ ﺑﺮ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻭ” ﺍﻟﻌﻘﯿﺪﻅ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯾﻪ”
    ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ ” ﺷﺮﺡ ﻋﻘﯿﺪﻅ ﺍﻟﻄﺤﺎﻭﯾﻪ ” ﻧﻮﺷﺘﻪ
    ﺍﺳﺖ،ﻭﺍﺑﻮ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪﯼ ﺑﻨﺎﻡ
    ‏(ﺍﻻﺑﺎﻧﺔ ﻋﻦ ﺍﺻﻮﻝ ﺍﻟﺪﯾﺎﻧﺔ‏) ، ﻭﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ
    ﺍﻟﺼﺎﺑﻮﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﺘﺎﺏ ” ﻋﻘﯿﺪﺓ ﺍﻟﺴﻠﻒ ” ﺭﺍ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ
    ﺍﻧﺪ ﻭﻏﯿﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﺍﺳﺘﺎ ﮐﺘﺎﺏ
    ﻭﺗﺄﻟﯿﻔﺎﺕ ،ﺩﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺪﻩ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﻧﻮﺷﺘﻪ
    ﻫﺎﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﻡ ﻭ ﺍﺯ ﺯﺣﻤﺎﺕ ﺍﺭﺯﻧﺪﻩ
    ﺁﻧﻬﺎ ﺳﻮﺩ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﻡ ﻭﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﻨﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭﻡ ﮐﻪ
    ﻣﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﻣﺮﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﺴﺎﺏ ﻭﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺤﺸﻮﺭ ﮔﺮﺩﺍﻧﺪ .
    ‏[ ۲‏] ﻣﻌﺎﺭﺝ ﺍﻟﻘﺒﻮﻝ : ‏« ۸۸-۱
    ‏[ ۳‏]ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏ” ﻣﻘﺎﻻﺕ
    ﺍﻻﺳﻼﻣﯿﯿﻦ ” ﺹ ۲۹۷-۲۹۰ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﺷﻮﺩ . ﻭ ﺍﯾﻦ
    ﺩﺭﺣﺎﻟﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻗﺮﻥ
    ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺷﯿﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺍﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺯﯾﺴﺘﻪ ﺍﻧﺪ .
    ‏[ ۴‏] ﺑﻨﺪﻩ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺍﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﻇﺮﯾﻒ ﻭﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ
    ﺍﯾﻦ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺍﻡ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪﺍﺕ ﺍﺑﯽ
    ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺍﺷﻌﺮﯼ ﻭﻣﻨﻬﺞ ﻭ ﺭﺍﻩ ﻭ ﺭﻭﺵ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺭﺍ
    ﺑﯿﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﻡ

  2. متن رو کامل نخوندم اما اثبات قدیمی بودن صفات الله در ابتدای متن فوق جای نگاه هست.صفات الله ازلی هستند و نه قدیمی.

    • پاسخ مدیریت منهج:

      السلام علیکم و رحمه الله و برکاته
      با تشکر از شما برادر محترم و جزاک الله خیرا ..
      در مورد لفظ قدیم این را باید عرض کنیم این واژه در طریق اثبات صفات الله تعالی در مورد فرقه هایی که اعتقادشان بر حادث بودن صفات الله تعالی بوده است.
      و معنای قدیم در واقع مخالفت با این انحراف و کجی درباره صفات الله تعالی است. در واقع انحرافی که ما از اشاعره و معتزله می شناسیم و آنان با عنوان حلول الحوادث مطرح می کنند.
      ثانیا معنای قدیم در سیاق آن مشخص است که همان ازلی بودن می باشد.
      ثالثا: منعی برای استعمال این واژه وجود ندارد و سلف صالح این لفظ را در کتب عقیده آورده اند. شیخ الاسلام در این مورد می فرماید:
      “وکلام السلف والأئمه، ومن نقل مذهبهم فی هذا الأصل کثیر، یوجد فی کتب التفسیر والأصول…” (درء التعارض ۲/۲۰)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>